Voetbal apps helpen je niet tegen een collectieve off-day

Een app is ook maar een app

Een goede voetbal app neemt je veel werk uit handen: de opstelling, eerlijke speeltijd, wie er is en wie niet. Maar een app zorgt er niet voor dat je spelers goed samenspelen. Hij laat ze niet omschakelen en terugverdedigen en zorgt er ook niet voor dat de koppen omhoog blijven staan. Dat werk doe je als trainer/coach zelf, op het veld en in de kleedkamer. Afgelopen zaterdag was zo'n dag. Alles was voorbereid, maar niets liep zoals je zelf zou willen.

Ik ben zelf gebruik van Fieldio van het eerste uur en geef ook feedback om het steeds een beetje beter te maken. Juist daarom wil ik dit verhaal vertellen. Want op een offday heb je niets aan een app. Of toch wel?

Vrijdagavond: alles klaar voor zaterdag

De training de avond ervoor ging over precies wat we zaterdag wilden laten zien. Oefeningen om over te spelen en elkaar te coachen waar je heen moet om de bal te ontvangen. Veel bewegen en overspelen.

De opstelling had ik die avond ook al rond. Die was gebaseerd op inzet en aanwezigheid op de training en in combinatie met op eerlijke speeltijd. Als trainer van het voetbal team wil je natuurlijk dat iedereen zo'n beetje dezelfde speeltijd heeft. En met een grote groep (en dus veel wissels en wisselmomenten) is dat best een uitdaging.

Ik reed zaterdagochtend dus met een veel plezier naar het voetbalveld. Het team was er ook al lekker vroeg en met vol enthousiasme. Het was duidelijk: iedereen had er zin in

Het fluitje ging, en toen ging het mis

Een vader als spelbegeleider en een speler die er last van had

Een van de vaders helpt ons als spelbegeleider. Dat is fantastisch en daar ben ik heel blij mee, want zonder vrijwilligers draait geen enkele pupillenwedstrijd.

Het gevolg was dat het spelertje het zelf zichtbaar lastig vond. Hij was afgeleid en keek vaker naar wat er om hem heen gebeurde dan naar de bal. Iedere trainer die met ouders op of langs het veld werkt, herkent dat. Voor een kind kan het best lastig zijn als de vader de spelbegeleider is.

Een ongelukkige tegengoal en de koppen gingen hangen

Toen viel er een ongelukkig doelpunt tegen. Zo eentje die je in de JO11 elke week wel ziet: een bal die net verkeerd springt, of een misverstand achterin. Normaal schud je dat af. Je weet dat je zelf ook gaat scoren, want in deze wedstrijden wordt er bijna altijd wel aan beide kanten gescoord.

Nu niet. De koppen gingen hangen. Er werd gezeurd, op elkaar en op de keeper. Iedereen liep overal, maar niemand schakelde nog samen om. Vooral voorin en op het middenveld liep na balverlies bijna niemand meer mee terug. Een paar spelers stopten gewoon met voetballen. Staan, kijken, handen in de zij en zelfs dwars doen. Tja je maakt wat mee, als trainer.

Het samenspelen was geheel weg. Er werd gepingeld, spelers keken naar hun eigen voeten en niemand had het hoofd omhoog om de vrije man te zien. Alles wat we in de trainingen ervoor hadden geoefend, was weg. Dan vraag je je als trainer af, hoe kan dit toch en wat moet je anders doen. Want hoe vervelend het ook is, dit is natuurlijk gewoon een leermoment voor het team en voor mij als trainer.

De uitslag laat ik hier even rusten. Het werd een ruime nederlaag.

Waarom zeuren op de keeper nooit de goede vraag is

Wat is over de jaren veel zie is dat bij een tegengoal spelers vaak zeuren op een keeper, maar dat is te makkelijk. Hij staat achteraan en iedereen ziet de bal erin gaan. Maar ik wil juist dat mijn spelers een andere vraag leren stellen: hoe kan het dat de bal zo vaak en zo makkelijk bij onze keeper terechtkomt?

Want tja, Cruijff zei het vroeger al: verdedigen begint voorin. Als je spits en je middenvelders direct na balverlies gaan jagen, pak je de bal hoog op het veld af. Dan is de weg naar het doel kort. De tegenstander komt dan niet eens in de buurt van je keeper. Laat je dat na, dan komen ze in een 8 tegen 8 met vijf man op je laatste lijn af. Geen keeper van tien jaar die dat redt. Ook voor de verdedigers is er geen houden aan als het 4 of 5 spelers tegen 2 verdedigers achterin is.

Voor volwassenen is dat logisch. Voor een kind van tien veel minder. Die denkt: ik ben aanvaller, verdedigen is voor de achtersten. Iets wat een speler je ook zo zou kunnen zeggen. Dus ja dat leer je ze niet met een praatje. Dat moeten ze tientallen keren ervaren in de training. Helemaal als het team ook nog aan elkaar moet wennen.

Conditie: na een half uur is de tank leeg

In de eerste wedstrijd zagen we het al. De eerste helft, dertig minuten, konden we goed mee. Daarna verloren we de wedstrijd op conditie. Zaterdag kwam alles samen. Wie moe is, haakt eerder mentaal af. Wie mentaal afhaakt, loopt minder en is nog sneller moe. Op een half veld zie je dat meteen terug in de uitslag.

Conditie opbouwen kan best veel tijd in beslag nemen, alleen 1 of 2 rondjes om het veld redt je het ook niet mee. Bij de pupillen is het advies vanuit de KNVB de conditie vooral op te bouwen je met de bal. Denk aan partijvormen met veel balcontact, weinig stilstaan en korte, intensieve blokken. Dat is ook de lijn van de KNVB voor deze leeftijd. Zelf maak ik een combinatie, want de training even rustig beginnen met samen een rondje om het veld is prima. Je ziet wel dat niet iedereen dat leuk vind, terwijl iedereen meestal plezier heeft in een felle partijvorm en dan vanzelf meer loopt.

Zes, zeven nieuwe jongens en pas twee wedstrijden samen

Er speelt nog iets mee. Zoals ik al eerder zie speelt dit team pas twee wedstrijden samen, met zes of zeven nieuwe spelers. In de eerste klasse treffen we tot op heden teams die al langer bij elkaar zitten en daarom al wat beter georganiseerd in het veld zijn. Die spelers weten blind waar hun maatje staat. Wij moeten dat nog opbouwen, en dat kost tijd. En dat mag ook tijd kosten, dat is ook iets wat ik zeg. Wij gaan ook nog wedstrijden winnen, no worries.

Wat een voetbal app wel en niet doet op zo'n dag

Nu het punt waarvoor ik dit stuk schrijf. Welke app je ook gebruikt, zaterdag had geen enkele app het verschil gemaakt.

Rinus van de KNVB is prima voor oefenstof. Met een opstellingsapp heb je in een paar minuten een nette opstelling. Een teamapp als Spond, Teamy of Mingle Sport regelt je afmeldingen en je vervoer. Met Fieldio stonden mijn opstelling en wissels op basis van trainingsopkomst en eerlijke speeltijd al klaar voordat ik vrijdag de training afsloot.

Allemaal handig, en allemaal voorbereiding. Maar zodra het fluitje gaat, ligt het bij de spelers en bij jou. Dit lost geen enkele app op:

• Een team dat na een tegengoal mentaal afhaakt.
• Spelers die na balverlies blijven staan in plaats van te jagen.
• Zeuren op elkaar in plaats van zelf de volgende actie maken.
• Een kind dat afgeleid is door wat er op of langs het veld gebeurt.
• Een conditie die nog niet op het niveau van de eerste klasse is.

Een app deed zaterdag wel iets: hij haalde de randzaken uit mijn hoofd. Ik hoefde niet te rekenen of iedereen genoeg minuten kreeg. Hoe ik dat normaal aanpak, lees je in mijn stuk over een wisselplan maken voor mijn JO11. Daardoor kon ik kijken naar wat er op het veld gebeurde, in plaats van naar een briefje. Maar kijken is iets anders dan het kunnen oplossen. [CONTROLEREN: klopt dit met hoe jij het zaterdag ervoer?]

Over Fieldio kan ik eerlijk zijn. Op zo'n dag wil je soms van het plan afwijken. Je wisselt dan eerder, of je laat een speler even naast je zitten om te praten. Dat kan, want je bepaalt zelf je wisselmomenten. Maar de app weet niet dat een jongen afgeleid is, of dat je middenveld in gedachten al in de kleedkamer zit. Dat zie jij. Een app is een assistent, geen trainer.

Wil je apps echt naast elkaar zien? Ik heb eerder een aantal voetbal teambeheer apps met elkaar vergeleken. Verwacht alleen van geen enkele app dat hij je zaterdag redt.

Wat ik na de wedstrijd tegen mijn spelers zei

Na afloop hebben we het kort besproken. Ik heb geen preek gehouden, want daar hebben tienjarigen na zo'n middag niets aan. Ik was wel eerlijk: dit was niet goed, en dat wisten ze zelf ook.

De boodschap was simpel. Hier leren we van. Er komen ook wedstrijden die we gaan winnen. Koppen omhoog, koppen naar voren, en doorgaan. [EIGEN ANEKDOTE INVULLEN: een reactie van een speler, wat de aanvoerder zei, of hoe de sfeer in de kleedkamer was.]

Wat we de komende weken anders gaan trainen

Het team heeft werk te doen. Dit zijn de drie dingen die ik de komende trainingen centraal zet. Alle drie zijn meteen ook conditietraining, zonder dat iemand het zo noemt. [CONTROLEREN: pas aan naar wat je echt gaat doen.]

1. Omschakelen: drie tellen jagen

Ik wil een simpele afspraak die kinderen van tien snappen: bal kwijt, dan jaag je drie tellen met z'n allen. Ik oefen dat in een partijvorm van 4 tegen 4 met twee keepers, op een klein veld. Valt er binnen een paar tellen na balverovering een doelpunt, dan telt het dubbel. Zo worden ze beloond voor jagen en is het niet alleen iets wat de trainer roept.

2. Samenspelen: het hoofd omhoog

Tegen het pingelen helpt een regel als "maximaal drie keer raken" in een positiespel. Denk aan 5 tegen 2, of 4 tegen 4 met twee kaatsers. Wie de bal te lang houdt, verliest hem. Dan leren ze vanzelf om rond te kijken voordat de bal komt.

3. Gedrag: roepen mag, als je er een oplossing bij geeft

Ik wil geen team waarin iedereen stil is. Ik wil wel een team waarin je elkaar helpt. De afspraak wordt: wie iets naar een teamgenoot roept, zegt erbij wat die wel kan doen. Dus "kijk om je heen" in plaats van "wat doe je nou". Of dat op zaterdag echt verschil maakt, weet ik nog niet. Ik laat het weten.

Voor collega-trainers: je hebt niets fout gedaan

Heb jij ook zo'n zaterdag gehad? Dan geef ik je dit mee. Een goede voorbereiding is geen garantie voor een goede wedstrijd. Het ligt niet aan je app en niet aan je opstelling, en meestal ook niet aan jou. Soms heeft een groep kinderen van tien gewoon een collectieve off day.

Wat telt, is wat je daarna doet. Blijf rustig, benoem eerlijk wat er misging en werk op de training aan wat je zag. De app zet je planning klaar. Het trainen doe je zelf.

Veelgestelde vragen

Kan een voetbal app mijn jeugdteam beter laten voetballen?

Niet rechtstreeks. Een voetbal app helpt bij voorbereiding en organisatie, zoals de opstelling, wissels, aanwezigheid en contact met ouders. Daardoor houd je meer tijd en aandacht over voor het trainen zelf. Beter voetballen komt uit de training en de begeleiding op het veld.

Wat zeg je tegen een jeugdteam na een grote nederlaag?

Houd het kort en eerlijk. Zeg dat het niet goed was, zonder spelers voor de groep aan te wijzen. Geef daarna een duidelijk vervolg: wat gaan we trainen, en waarom? Bij pupillen werkt een korte boodschap direct na de wedstrijd beter dan een lange analyse. De echte bespreking doe je op de training.

Hoe verbeter je de conditie van een JO11-team?

Met de bal. Kies partijvormen op een klein veld met weinig spelers, zodat iedereen veel aan de bal komt en niemand kan stilstaan. Werk in korte, intensieve blokken met rust ertussen. Losse looprondjes voegen op deze leeftijd weinig toe en halen het plezier uit de training.

Hoe lang duurt het voordat een nieuw team op elkaar is ingespeeld?

Dat verschilt per groep. Bij een team met veel nieuwe spelers moet je eerder aan maanden denken dan aan weken. Spelers moeten elkaars loopacties leren kennen, en de afspraken moeten vanzelf gaan. Wees daarin geduldig, ook als de uitslagen in het begin tegenvallen.

Welke voetbal app heb ik nodig als jeugdtrainer?

Dat hangt af van waar je de meeste tijd aan kwijt bent. Voor oefenstof is Rinus van de KNVB een logische keuze. Voor afmeldingen en communicatie volstaat een algemene teamapp. Ben je vooral bezig met opstellingen, wisselplannen en eerlijke speeltijd? Kijk dan naar een app die daarvoor gebouwd is, zoals Fieldio. Geen van die apps neemt het coachen van je over.