Tactiekbord voetbal: app, kladblok of trainersmap op zaterdag?

Gebruik jij een tactiekbord voetbal? Dit herken je vast als voetbal jeugdtrainer: een magneetbord in de kleedkamer dat onder de aantekeningen zit gedaan met een permanente marker en de magneetjes ontbrekeken allemaal. Maar voor een voetbaltrainer is een voetbal tactiekbord wel echt waardevol. Dus wat gebruik je dan? De keuze is vaak: je kladblok, je telefoon of je trainersmap. Kort antwoord: voor het tactische praatje in de rust pak ik mijn A4-trainersmap met whiteboardkantje. Voor de opstelling en het eerlijk wisselen pak ik een app. Waarom die splitsing werkt, leg ik hieronder uit.

Ik train al sinds J08 (6 tegen 6) en nu J11 (8 tegen 8) straks wordt het zelf 11-tegen-11. Zo groei ik mee met het team. Ik ga niet doen alsof een app alles oplost, maar Fieldio is wel handing als voetbal app om de tactiek te maken en ook te tonen, als is het een klein scherm op de telefoon. Meer daarover verderop.

De realiteit op de meeste jeugdclubs

Laten we het even benoemen zoals het is. De doorsnee amateurtrainer heeft geen kleedkamer met een strak tactiekbord aan de muur. Wat je wel hebt is een van deze drie: een kladblok waar je snel een veldje op krabbelt, je telefoon, of een trainersmap ter grootte van een A4 met een whiteboardkant en een paar magneetjes.

Die trainersmap is voor mij de winnaar van de drie, je voelt je er bij een pro mee :P. Hij past in je tas, je kunt hem uitklappen op een bankje of gewoon vasthouden, en de spelers kijken vanuit dezelfde hoek mee. Een kladblok of papiertje is nog kleiner en verdwijnt in je zak en op je telefoon kan maar afhankelijk van het type telefoon is het scherm wellicht niet ideaal.

Wat een tactiekbord voetbal op wedstrijddag echt moet kunnen

Een rust bij de jeugd stelt niks voor. Vijf minuten, waarvan de eerste twee opgaan aan bidons, ranja en iedere speler die vanuit enthousiasme vragen of iets te zeggen heeft. Wat je dan nodig hebt is iets waarmee je in dertig seconden duidelijk maakt: jij zakt in, jij komt op, wij spelen rustiger door de as.

Voor mij moet zo'n hulpmiddel drie dingen kunnen. Meteen klaar zijn, geen opstarten of inloggen. Zichtbaar zijn voor een groepje spelers. En zo simpel dat ik met het ding praat in plaats van ermee worstel. In deze tijd kan dat prima met een telefoon of trainermap. Ook de combi werkt goed.

Als je tijdens een rust-situatie iets kan tonen met je trainersmap of kladblok, dan krijgt dat de volle aandacht van de spelers. (ze zien dit namelijk ook op TV bij de profs) En dit creeert weer rust voor het uitleggen van de wissels en eventuele positie veranderingen.

De vergissing die ik maakte: alles op mijn telefoon willen doen

Ik was er eerlijk gezegd sceptisch over, maar op een gegeven moment wilde ik toch alles digitaal. Opstelling op mijn telefoon, wissels bijhouden op mijn telefoon, en in de rust ook nog snel iets tactisch tekenen op datzelfde schermpje. Klinkt efficient. En dat is het ook, je hebt alle data voor de volgende wedstrijden om vooruit te kijken en terug te kijken wie wel/niet speelde en hoevaak iemand is gewisseld.

De KNVB schrijft bij de jeugd minimale speeltijd voor, en eerlijk wisselen is bij een volle bank echt hoofdrekenwerk. Dat wil je goed voorbereiden en op de wedstrijddag supersnel kunnen aanpassen bij (last minute) situaties die zorgen voor wijzigingen. Dat werkt heel goed met Fieldio. Die doet dan het rekenwerk en dat kan ik dan weer met de app visueel tonen of ik gebruik mijn tactiekmap om het uit te tekenen.

Ik heb het uit elkaar getrokken, en dat werkt het beste. Het tactische verhaaltje doe ik op de trainersmap: uitklappen, magneetjes verschuiven, klaar. Thuis pak ik soms een tactiekbord-app om een idee uit te tekenen.

Een app als Fieldio werkt als jouw slimme (AI) assistant. Niet echt als tactiekbord. Je tekent er namelijk geen looplijnen mee. Maar je laat Fieldio de opstelling en het wisselplan bijhouden volgens de KNVB-regels voor je leeftijdscategorie, zodat ik in de rust mijn handen vrij heb voor het echte werk. Mijn map gaat weer over voetbal, niet over wie er nu weer aan de beurt is om te wisselen.

Het is dus geen kwestie van map tegen app. Het is: gebruik elk ding waar het goed in is. Wil je zien waar Fieldio precies voor bedoeld is, dan merk je meteen dat het de organisatie rondom de wedstrijd oppakt en de tactiek bewust bij de trainer laat.

Er is geen universeel beste keuze, het hangt af van hoe jij werkt. Een paar eerlijke vuistregels uit mijn eigen praktijk.

• Je wilt snel en zichtbaar zijn in de rust: een A4-trainersmap met whiteboardkant wint. Goedkoop, past in je tas, iedereen kijkt vanuit dezelfde hoek mee.

• Je krabbelt liever los: een kladblok werkt prima voor een simpel veldje, alleen is het klein en houd je niks bij.

• Je bereidt graag thuis voor en deelt ideeen: pak een tactiekbord-app om te tekenen en te animeren. Op zaterdag gebruik je de telefoon dan als timer en voor het bijhouden van wissels.

• Je verliest de meeste tijd aan opstelling en eerlijk wisselen: Om dit goed en eerlijk te organiseren helpt een voetbal-app die structuur biedt en automatiseert het meer dan welk bord ook.

Twijfel je tussen apps, dan heb ik daar apart over geschreven. In mijn vergelijking van teambeheer-apps voor voetbal leg ik een paar bekende namen naast elkaar, zodat je ziet welke bij jouw manier van coachen past.

Veelgestelde vragen over tactiekbord voetbal

Ik heb geen magneetbord in de kleedkamer, wat gebruik ik dan?

Dat is bij de meeste jeugdclubs de normale situatie. Een A4-trainersmap met een whiteboardkant en een paar magneetjes is het meest praktisch: klein, in je tas, en je hele team kan meekijken. Een kladblok werkt ook, maar is klein en je houdt er niets mee bij.

Is een tactiekbord-app beter dan een trainersmap?

Niet beter, anders. Een tactiekbord-app is sterker in voorbereiding: opslaan, animeren, delen. Een trainersmap is sterker in het live moment: meteen klaar, groot genoeg voor het groepje en geen batterij die je in de steek laat. Bij de jeugd is dat rustmoment zo kort dat de map vaak het praktischst blijft.

Welke tactiekbord-app kan ik gebruiken voor voetbal?

Voor het tekenen en animeren van looplijnen zijn apps als Tactix en verschillende gratis Tactics Board-apps geschikt. Wil je juist de opstelling en het wisselplan geregeld hebben in plaats van tekenen, dan zoek je een teambeheer-app, geen tactiekbord-app. Bepaal eerst welk probleem je oplost.

Kan ik met Fieldio looplijnen tekenen zoals op een tactiekbord?

Nee, en dat is bewust. Fieldio is geen teken-tactiekbord. Het genereert je opstelling en bewaakt eerlijke speeltijd en keeper-rotatie, zodat je die administratie kwijt bent. Voor het tekenen van tactiek pak je je trainersmap of een tactiekbord-app ernaast.

Wat neem ik mee naar een uitwedstrijd?

Mijn vaste setje: een A4-trainersmap voor de rust, mijn telefoon met de opstelling en het wisselplan klaar. Zo hoef ik langs de lijn niets meer op te zoeken en kan ik gewoon kijken naar wat er op het veld gebeurt. De voetbal app Fieldio helpt mij verder met een timer om de wissels aan te kondigen met direct wie erin en wie eruit.